رابطه قیمت نفت و طلا چیست و چه تأثیری روی یکدیگر دارند؟

رابطه قیمت نفت و طلا شاید کمی گیج کننده باشد. در اغلب مواقع با افزایش نرخ نفت، نرخ طلا افزایش پیدا می کند اما همواره این چنین نیست.

بازارهای جهانی زنجیره وار با یکدیگر ارتباط دارند. بنابراین تغییرات در نرخ یکی از بازارها روی نرخ سایر بازارها تأثیر می گذارد. افرادی که قصد ورود به حوزه طلا و جواهرات با نیت سرمایه گذاری را دارند باید تا حدودی با شیوه تأثیرگذاری بازارها بر یکدیگر آشنایی داشته باشند.

 

رابطه قیمت نفت و طلا با یکدیگر چگونه است؟

در سطح بین المللی همواره نرخ نفت و طلا همسو با یکدیگر تغییر کرده اند؛ به ویژه در زمان وقوع بحران های سیاسی و اقتصادی بیشتر شاهد همسویی نرخ طلا و نفت هستیم.

زمانی که در ژوئن سال 2025، تنش هایی در خاورمیانه رخ داد، نرخ نفت افزایش پیدا کرد و در مقابل نرخ طلا هم افزایش پیدا کرد. کارشناسان این روند تغییرات نرخ طلا و نفت را فرار سرمایه به دارایی های امن، تجزیه و تحلیل کردند.

اما همواره اینگونه نیست. در زمان ثبات ممکن است افزایش نرخ نفت موجب افزایش نرخ دلار شود و افزایش دلار موجب کاهش قیمت طلا شود. بنابراین تأثیرگذاری نرخ این دو ممکن است در شرایط مختلف، متفاوت باشد.

 

چه عواملی، مشترک بر نرخ نفت و طلا تأثیر می گذارند؟

رابطه قیمت نفت و طلا نشان می دهد که هر دو تحت تأثیر فاکتورهای مشابهی هستند و تورم جهانی، بیشترین تأثیر را روی آنها دارد.

با بالا رفتن نرخ نفت، هزینه های تولید و حمل و نقل زیاد می شود و تورم افزایش پیدا می کند که این مسئله موجب افزایش تقاضا برای خرید طلا می شود. ارزش دلار آمریکا در این زمینه تأثیرگذار می باشد.

طلا و دلار در سطح جهانی دارای رابطه عکس هستند. بدان معنا که کاهش نرخ دلار موجب افزایش تقاضا برای خرید طلا می شود و نرخ طلا را افزایش می دهد. تنش های ژئوپلیتیک مانند بحران های منطقه خاورمیانه موجب افزایش رشد اقتصادی جهانی و تغییرات عرضه و تقاضای انرژی می شود.

سیاست های پولی و نرخ بهره پایین در سطح بین المللی با افزایش انتظارات تورمی موجب افزایش نرخ طلا و دلار می شود. در مجموعه رابطه قیمت نفت و طلا از طریق مجموعه ای از فاکتورهای مشترک اقتصادی و سیاسی ایجاد می شود که موجب حرکت همسو یا غیرهمسو آنها می شود.

 

اگر نفت گران شود قیمت طلا چگونه می شود؟

رابطه قیمت نفت و طلا نشان می دهد که با افزایش قیمت نفت ممکن است هر تغییری در روند قیمت طلا بوجود بیاید. بررسی نمودارهای تغییرات نرخ طلا و نفت، اطلاعاتی را به ما می دهد که بیشتر مبنی بر یکسان نبودن تأثیرگذاری قیمت آنها بر یکدیگر می باشد.

نرخ نفت در کوتاه مدت دارای نوسانات بیشتری است. با تجزیه و تحلیل نمودارها می توان به این نتیجه رسید که در بازه زمانی کوتاه با کاهش نرخ نفت، قیمت طلا در سطح بین المللی صعودی می شود. ولی در بازه زمانی طولانی، با افزایش نرخ نفت حتماً نرخ طلا افزایش پیدا می کند.

بنابراین با افزایش قیمت نفت حتماً در طولانی مدت شاهد افزایش نرخ طلا خواهیم بود. اما نمی توان درباره ارتباط مستقیم یا غیرمستقیم آنها با یکدیگر در بازه زمانی کوتاه با قطعیت سخن گفت. در صورتیکه فاکتوری که موجب کاهش قیمت نفت شده است بر وضعیت اقتصادی اثرگذار باشد، کشورها به منظور حفظ ارزش دارایی های خود به خرید طلا اقدام می کنند و این مسئله موجب افزایش نرخ طلا می شود. بنابراین رابطه قیمت نفت و طلا در کوتاه مدت و بلند مدت ممکن است متفاوت باشد.

 

شاخص نسبت طلا به نفت Gold-Oil Ratio چیست؟

نمودار نسبت طلا به نفت از سال 1946 تا سال 2024 بیانگر روند تغییرات این شاخص می باشد. شاخص نسبت طلا به نفت معادل با تقسیم قیمت یک اونس طلا بر نرخ یک بشکه نفت خام می باشد. هر اندازه که این عدد بالاتر باشد، طلا در مقایسه با نفت گران تر می باشد و هر چقدر که پایین تر باشد، طلا به نسبت نفت ارزان تر می شود.

کارشناسان اقتصادی بر این باورند که رشد شدید این نسبت عمدتاً بیانگر بی ثباتی و رکود احتمالی می باشد. چرا که در این حالت معمولاً نرخ نفت به دلیل کاهش تقاضای جهانی کاهش پیدا می کند و تقاضا برای طلا در نقش دارایی امن به بیشترین میزان خود می رسد. شاخص نسبت طلا به نفت، معیاری به منظور سنجش سلامت اقتصاد جهانی می باشد.

 

رابطه قیمت نفت و طلا و تورم دقیقاً به چه صورت است؟

افزایش قیمت طلا موجب افزایش هزینه تولید و حمل و نقل می شود و این مسئله سبب می شود که تورم عمومی به طور قابل توجهی افزایش پیدا کند.

رئیس بانک مرکزی آمریکا بر این باور است که افزایش هر 10 دلار در نرخ نفت موجب افزایش 0.2 درصد تورم می شود. تورم بالا سبب کاهش قدرت خرید می شود و موجب می شود که سرمایه گذاران به دلیل حفظ ارزش دارایی های خود به سمت طلا متمایل شوند.

اطلاعات تاریخی بیانگر این است که زمانی که تورم افزایش پیدا کند، نرخ سود واقعی کاهش پیدا کند و نرخ سود اسمی پایین تر از تورم شود، نرخ طلا افزایش پیدا کند. بنابراین تورم و سیاست های پولی در نرخ طلا و نفت تأثیرگذار می باشد.

 

سخن پایانی

رابطه قیمت نفت و طلا بیانگر این است که نرخ  طلا و نفت با توجه به عوامل مختلفی تعیین می شود. ارتباط میان این دو در بازه زمانی کوتاه و بلند، متفاوت است. بنابراین برای تعیین قیمت طلا با توجه به تغییرات نرخ نفت لازم است که عوامل مختلفی درنظر گرفته شوند. پیش بینی اتفاقات سیاسی و تصمیم گیری های اقتصادی گاهاً برای پیش بینی قیمت ها لازم است.

در ایران اینگونه است که تورم و دلار روی قیمت نفت و طلا مستقیماً اثر می گذارند. بنابراین در پیش بینی یا تجزیه و تحلیل قیمت ها باید تورم و دلار را درنظر گرفت. افزایش نرخ نفت موجب افزایش درآمدهای ارزی برای کشور می شود و این مسئله قطعاً بر قیمت دلار و نرخ طلا و سکه مستقیماً اثر می گذارد. تحریم ها ممکن است سبب کاهش صادرات نفت شود و تورم در این شرایط افزایش پیدا کند و در ادامه طلا گران خواهد شد.