مخراج کاری طلا و جواهر چیست؟
۱۵ بهمن ۱۴۰۴
مخراج کاری طلا و جواهر ، هنری است که برای نصب نگین ها و قطعات خاص روی جواهرات به کار می روند و به روش های مختلفی انجام می شوند.
مخراج کاری، هنری است که به ظرافت و خلاقیت فرد مخراج کار نیاز دارد تا منجر به نتیجه جذاب و زیبایی شود. مخراج کاری در طیف وسیعی از کاربردها به کار می رود و با توجه به تکنیک آن می توان نیازهای صنایع گوناگون از جمله صنعت طلا و جواهر را برطرف نمود.
تکنیک مخراج کاری به چه معناست؟
مخراج کاری طلا و جواهر به طور کلی به معنای نصب سنگ یا نگین روی طلا، نقره، پلاتین و سایر فلزات نفیس می باشد. گاهی مخراج کاری روی ظروف عتیقه انجام می شود. مخراج کاری به نام های دیگری مانند گوهرشناسی در بین افراد در این حوزه شناخته هستند.
مخراج کاری در واقع قسمتی از طراحی و ساخت طلا و جواهرات است که از سوی طلاسازان انجام می شود و این کار حتماً دستی انجام می شود و با دستگاه نمی توان آن را انجام داد. چرا که نصب نگین ها به اندازه ای به تبحر نیاز دارد که باید توسط فرد انجام شود و دستگاه نمی تواند این نصب را با دقت بالا انجام دهد.
مخراج کاری طلا و جواهر به چه صورت انجام می شود؟
مخراج کاری، هنری است که نیازمند ظرافت، صبر و دقت بسیار زیاد است. این هنر که از ظریف ترین هنرهای جواهرسازی به شمار می آید تعیین کننده ارزش جواهرات می باشد.
برای مخراج کاری نباید از چسب و مواد شیمیایی استفاده نمود. آنچه که برای فیکس کردن نگین و سنگ ها روی فلزات مورد استفاده قرار می گیرد، پایه ها هستند. پایه ها به خوبی سنگ ها را در بر می گیرند و آنها را فیکس نگه می داند.
فشار زیاد روی نگین ها سبب لب پر شدن یا ترک خوردگی آنها می شود. لذا مخراج کار باید این کار را با دقت و صبر انجام دهد. این کار به چهار روش چنگی، ریلی، قلم خور و کاسه ای صورت می گیرد. اگر سنگ هایی که قرار است نصب شوند، بزرگ باشد باید از روش دیواره ای، چنگی و نبشی استفاده نمود.
چه پایه هایی در مخراج کاری مورد استفاده قرار می گیرند؟
انواع پایه هایی که در این تکنیک مورد استفاده قرار می گیرند شامل موارد زیر می باشند:
پایه دیواره ای یا حفره ای
پایه دیواره ای مخراج کاری طلا و جواهر بدین صورت است که دیواره هایی در اطراف نگین قرار می گیرند. این پایه ها به منظور محافظت از سنگ ها مورد استفاده قرار می گیرند و از تراش فانتزی برخوردار هستند و گلابی شکل می باشند.
پایه دیواره ای در نوع نیمه دیواره وجود دارد و به شکل قوسی، فقط قسمتی از جواهرات را در دل خود قرار می دهد تا الماس هایی که برش فانتزی دارند به خوبی روی آن قرار بگیرند. بنابراین این پایه ها به دو شکل قابل استفاده می باشند.
پایه سنگفرشی
نصب سنگ های ریز و ظریف روی فلزات گران بها، به مراتب از نصب سنگ های بزرگ سخت تر می باشد. برای نصب نگین های کوچک در مخراج کاری باید تبحر خاصی داشت.
پایه سنگفرشی، ایده خوبی برای نصب نگین های کوچک روی جواهرات می باشد. این تکنیک به اندازه ای خاص و دشوار است که جواهرات اجرا شده با این تکنیک دارای ارزش خاصی می باشد.
پایه کانالی در مخراج کاری طلا و جواهر
پایه کانالی برای جواهراتی که از تراش گرد برخوردار می باشند، به کار می رود. این تکنیک به صورتی است که لبه های کار اصلاً در معرض آسیب نخواهد بود. بنابراین از این تکنیک برای نصب نگین هایی در جواهرات استفاده می کنند که لبه های آنها مستعد آسیب دیدگی هستند.
پایه چنگه ای
پایه چنگه ای برای مدل های تک نگین به کار می روند و به گونه ای اجرا می شود که سنگ در معرض نور بیشتری خواهد بود و بازتاب نور در آن خیره کننده خواهد بود. بنابراین زمانی که می خواهند بازتاب نور از نگین ها را به حداکثر برسانند، پایه چنگه ای را بکار می گیرند. برای این تکنیک می توان از پایه چنگه ای V شکل یا اشتراکی استفاده نمود.
پایه بالرین در مخراج کاری طلا و جواهر
سنگ های مخروطی در این تکنیک در پیرامون یک مرکز فرضی می ایستند. این طرح مانند دامن بالریین ها است. به همین علت نام بالرین را برای آن درنظر گرفته اند. موقعیت قرارگیری سنگ باید دارای عمق لازم باشد تا به خوبی زیبایی طلا و جواهرات را به معرض نمایش بگذارد.
پایه خوشه ای
مخراج کاری پایه خوشه ای به گونه ای است که نگین های ریز متعدد را در کنار یکدیگر قرار می دهند. به همین دلیل نام خوشه ای را برای آن انتخاب کرده اند. پایه در این روش به گونه ای است که سنگ ها در سطوح مختلف و با اختلاف ارتفاع در کنار همدیگر قرار می گیرند. نصب سنگ ها در این روش می تواند به صورت باز یا فشرده انجام شود.
پایه مهره ای
پایه مهره ای از دیگر پایه های متداول برای مخراج کاری طلا و جواهر است. در این تکنیک، مهره ها به گونه ای کار گذاشته می شوند که از همدیگر فاصله داشته باشند. پایه مهره ای برای نگین های بزرگ قابل استفاده هستند. طراحان با استفاده از ایده های گوناگون می توانند سنگ ها در مدل ها و اندازه های مختلف را روی جواهرات پیاده سازی کرد. نتیجه حاصل قطعاً از زیبایی و جذابیت خاصی برخورار است و نگاه ها را به سمت خود جذاب می کند.
سخن پایانی
مخراج کاری طلا و جواهر از اقدامات مهم در ساخت جواهرات می باشد. با استفاده از مخراج کاری می توان نگین ها را هنرمندانه و خلاقانه روی فلزات ارزشمند پیاده سازی نمود. دقت این روش به شدت در زیبایی و استحکام نهایی کار اثرگذار می باشد. به همین دلیل مخراج کاری باید توسط اساتید مجرب و حرفه ای انجام شود.
انتخاب پایه و روش ایده آل برای مخراج کاری از اهمیت زیادی برخوردار است و باید به درستی انجام شود. برای انتخاب پایه و روش مخراجکاری باید به نوع و اندازه سنگ توجه نمود و بهترین روش ها را انتخاب کرد.